Groepsvrijstelling motorvoertuigen: regels voor dealers en werkplaatsen tot 2028 en de stand van de herziening in november 2026

Wat de MVBER betekent voor dealers en werkplaatsen: onderdelen, technische informatie, data en garantie. Geldig tot mei 2028, stand van de herziening.

Belangrijkste bevindingen

De groepsvrijstellingsverordening voor motorvoertuigen, bekend als MVBER, geldt tot 31 mei 2028. Ze heeft vooral betrekking op overeenkomsten over onderhoud, reparatie en reserveonderdelen; voor de distributie van nieuwe auto's geldt het algemene regime voor verticale overeenkomsten.
De vrijstelling biedt een voorwaardelijke 'veilige haven' tegenover het verbod op mededingingsbeperkende afspraken. Ze garandeert een dealer geen voortzetting van het contract en een werkplaats geen toelating tot het erkende netwerk onder willekeurige voorwaarden.
De fabrieksgarantie mag niet generiek afhankelijk worden gemaakt van de voorwaarde dat de klant al het betaalde onderhoud binnen het erkende netwerk laat uitvoeren en uitsluitend onderdelen van het automerk gebruikt.
Sinds 2023 vallen in de richtsnoeren uitdrukkelijk ook door de auto gegenereerde data onder de regels, voor zover die nodig zijn voor reparatie en onderhoud. Toegangsbeperkingen om veiligheidsredenen moeten proportioneel zijn.
Op 2 november 2026 heeft de Commissie de evaluatie van de regels afgerond en een effectbeoordeling van toekomstige opties gestart. Hoe het regime na 2028 eruitziet, is nog niet vastgesteld.

De groepsvrijstelling voor motorvoertuigen bepaalt de mededingingsrechtelijke grenzen van de relaties tussen fabrikanten, hun erkende partners en de onafhankelijke aftersalesmarkt. Voor de directie van een dealerbedrijf of werkplaats is ze in de praktijk van belang bij de inkoop van onderdelen, bij de toegang tot diagnose en bij het uitleggen van garantievoorwaarden aan klanten. Wel moet onderscheid worden gemaakt tussen de verordening zelf, de richtsnoeren voor de uitleg ervan en het commerciële contract met de fabrikant. Elk van deze documenten speelt een andere rol, en het bestaan van de vrijstelling alleen lost niet alle contractuele geschillen op.

Wat is de groepsvrijstelling voor motorvoertuigen en tot wanneer geldt ze?

MVBER is de afkorting van de Engelse naam Motor Vehicle Block Exemption Regulation. Het gaat om Verordening (EU) nr. 461/2010 van de Commissie, die sinds 1 juni 2010 van toepassing is. In 2023 is de geldigheid ervan verlengd tot 31 mei 2028.

Artikel 101, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie verbiedt bepaalde mededingingsbeperkende overeenkomsten. De groepsvrijstelling legt vast onder welke voorwaarden de betreffende overeenkomsten van dit verbod kunnen worden vrijgesteld. Voor onderhoud, reparatie en onderdelen combineert ze de algemene voorwaarden met aanvullende sectorspecifieke regels.

Welke regeling geldt voor de verkoop en welke voor de werkplaats?

Gebied	Toepasselijk kader	Betekenis voor de bedrijfsvoering
Distributie van nieuwe auto's	Sinds 1 juni 2013 het algemene regime voor verticale overeenkomsten; de huidige Verordening (EU) 2022/720 geldt sinds 1 juni 2022	Een dealercontract kan niet uitsluitend aan de MVBER worden getoetst
Reparatie, onderhoud en distributie van reserveonderdelen	MVBER samen met het algemene regime voor verticale overeenkomsten	Naast de algemene voorwaarden gelden specifieke regels voor de aftersalesmarkt
Uitleg van de mededingingsregels in de sector	Aanvullende richtsnoeren, gepubliceerd in mei 2010 en gewijzigd in april 2023	Lichten onder meer de toegang tot middelen voor reparatie en onderhoud, de werking van netwerken en garantievoorwaarden toe

Het juridische kader en de wijzigingen daarin staan in het overzicht van de Europese Commissie. De aanvullende richtsnoeren helpen bij de uitleg van de regels; ze vormen geen extra verordening.

Wat betekent de grens van 30%?

De basisgrens voor het marktaandeel om van de groepsvrijstelling gebruik te maken is 30%. Bij overeenkomsten over onderhoud, reparatie en onderdelen wordt gekeken naar de betreffende aftersalesmarkt. Het aandeel van een merk in de verkoop van nieuwe auto's kan dus niet zomaar worden doorgetrokken naar de markt voor reparatie van auto's van dat merk.

Een overschrijding van de grens betekent niet dat de overeenkomst verboden is. Ze betekent dat de toelaatbaarheid ervan individueel moet worden beoordeeld. Ook onder de grens is het marktaandeel alleen niet voldoende: de overeenkomst moet aan de overige voorwaarden voldoen en mag geen hardcore beperkingen bevatten die toepassing van de vrijstelling uitsluiten.

Wat betekenen de regels voor erkende partners en onafhankelijke werkplaatsen?

De MVBER moet de concurrentie bij reparaties en onderdelenleveringen in stand houden. Voor een erkende werkplaats is de mogelijkheid belangrijk om onderdelen bij meerdere bronnen in te kopen. Een onafhankelijke werkplaats heeft naast onderdelen ook informatie, apparatuur en andere middelen nodig, zonder welke ze een opdracht niet kan afronden.

Marktdeelnemer	Wat de regels beschermen	Wat er niet uit kan worden afgeleid
Onafhankelijke werkplaats	Mogelijkheid om onderdelen te verkrijgen en toegang tot noodzakelijke middelen voor reparatie en onderhoud	Kosteloze en onbeperkte toegang tot alle informatie van de fabrikant
Erkende werkplaats	Mogelijkheid om binnen de grenzen van de mededingingsregels alternatieve onderdelenleveranciers te gebruiken	Vrijheid om de kwaliteitseisen van het netwerk te negeren
Leverancier van onderdelen of apparatuur	Mogelijkheid om ook aan de onafhankelijke markt en aan erkende werkplaatsen te leveren	Afnamegarantie of een bepaald verkoopvolume
Erkende dealer	Beoordeling van de distributierelatie volgens de toepasselijke mededingingsregels	Recht op blijvende vertegenwoordiging van het merk of op een bepaalde handelsmarge

Artikel 5 van de MVBER sluit met name overeenkomsten van de veilige haven uit die het volgende beperken:

de verkoop van reserveonderdelen door leden van een selectief distributienetwerk aan onafhankelijke herstellers;
de levering van onderdelen, reparatiegereedschap en andere apparatuur door de leveranciers ervan aan de aftersalesmarkt;
de mogelijkheid voor een componentenfabrikant om een eigen zichtbaar merkteken op het geleverde onderdeel aan te brengen.

Bij de toelating tot het erkende servicenetwerk speelt ook de inrichting van dat netwerk een rol. Buiten de veilige haven moeten erkende servicenetwerken volgens de uitleg van de Commissie in het algemeen ondernemingen toelaten die aan de relevante kwalitatieve criteria voldoen. Het gaat echter niet om een onvoorwaardelijk recht op erkenning.

Een erkende werkplaats die onderdelen uit meerdere bronnen inkoopt, moet de herkomst, de status en de reserveringen ervan in één administratie bijhouden. In Omnetic zorgt de module Warehouse daarvoor: die beheert het onderdelenmagazijn over magazijnen en vestigingen heen op één artikelkaart en reserveert onderdelen voor openstaande werkorders.

Wanneer kan een klant een onafhankelijke werkplaats inschakelen zonder de garantie te verliezen?

Regulier onderhoud dat de klant zelf betaalt, hoeft niet uitsluitend binnen het erkende netwerk plaats te vinden om de fabrieksgarantie te behouden. Om gebruik te kunnen maken van de mededingingsrechtelijke vrijstelling mag de garantie bij deze vervangingen ook niet generiek worden gekoppeld aan het uitsluitend gebruiken van onderdelen van het automerk.

Dat is een andere situatie dan een reparatie die de fabrikant onder garantie vergoedt. Bij garantiereparaties, gratis onderhoud en terugroepacties die de fabrikant betaalt, mag het gebruik van door de autofabrikant geleverde onderdelen worden geëist.

Gangbare situatie in de werkplaats	Hoe die te onderscheiden
De klant betaalt periodiek onderhoud bij een onafhankelijke werkplaats	De keuze voor een onafhankelijke werkplaats is op zichzelf geen reden om de fabrieksgarantie in zijn geheel te laten vervallen
De klant betaalt de vervanging van een onderdeel van een alternatieve leverancier	Het merk van het onderdeel alleen is onvoldoende om alle toekomstige garantieaanspraken af te wijzen
Het geclaimde defect is veroorzaakt door het falen van het alternatieve onderdeel	De fabrikant mag garantieaanspraken die met dit falen samenhangen afwijzen
De werkplaats voert een reparatie of terugroepactie uit die de fabrikant betaalt	De fabrikant mag het gebruik van door hem geleverde onderdelen eisen

Dit onderscheid is gebaseerd op de uitleg van de Commissie over de mededingingsregels in de sector.

Voor de werkplaats volgt daaruit een operationele eis: de werkorder moet duidelijk vastleggen welke werkzaamheden zijn uitgevoerd, welke onderdelen zijn gebruikt en wie de afzonderlijke posten betaalt. Bij een garantieclaim is er dan een basis om regulier onderhoud, een garantiereparatie en de mogelijke oorzaak van het defect van elkaar te onderscheiden.

Omnetic Workshop beheert de werkorder van offerte via voertuigaanname en onderdelen tot facturatie. Posten kunnen worden verdeeld over klant en garantie, zodat de werkplaats deze verschillende regimes niet in aparte spreadsheets hoeft bij te houden.

Welke toegang hebben werkplaatsen tot technische informatie en voertuigdata?

Voor een reparatie zijn een reserveonderdeel en mechanisch gereedschap tegenwoordig vaak niet genoeg. Een werkplaats heeft diagnoseprocedures, technische informatie, training en toegang tot de data nodig die voor het uitvoeren van het werk noodzakelijk zijn.

Met de herziening van de aanvullende richtsnoeren in 2023 zijn de beginselen voor toegang tot middelen voor reparatie en onderhoud uitdrukkelijk uitgebreid tot door de auto gegenereerde data, voor zover die nodig zijn voor reparatie en onderhoud. Volgens de Europese Commissie zijn de regels daarmee aangepast aan het groeiende belang van deze data voor de concurrentie in de aftersales.

In de praktijk moeten drie belemmeringen worden onderscheiden:

Informatie ontbreekt: de werkplaats beschikt niet over een procedure of gegeven dat voor de reparatie nodig is.
Toegang is benadelend: een onafhankelijke hersteller krijgt een noodzakelijk middel onder voorwaarden die hem ten opzichte van het erkende netwerk beperken.
Toegang wordt geblokkeerd door een veiligheidseis: beoordeeld wordt of de beperking past bij een reëel veiligheidsrisico.

Cyberbeveiliging kan de toegang beperken, maar volgens de richtsnoeren moet zo'n maatregel aan het evenredigheidsbeginsel voldoen. Een beroep op veiligheid is dus geen universele reden om de toegang voor werkplaatsen af te sluiten.

De operationele registratie moet vastleggen om welk middel de werkplaats heeft gevraagd, voor welke reparatie het nodig was en welke voorwaarden of welke weigering zij heeft ontvangen. De algemene bewering 'de diagnose werkt niet' maakt geen onderscheid tussen een technische storing, een ontbrekende bevoegdheid en een toegangsbeperking.

Hoe past agentuurverkoop in de regels?

De verkoop van nieuwe auto's valt onder het algemene regime voor verticale overeenkomsten. De term 'MVBER 2028' kan daarom niet worden gebruikt als verzamelnaam voor alle regels die gelden voor dealer- en agentuurovereenkomsten.

De evaluatie van de Commissie uit 2026 beschrijft agentuurverkoop als een model waarin de agent namens de fabrikant verkoopt, vóór de verkoop geen eigenaar van de auto is, de betreffende commerciële risico's niet draagt en een commissie ontvangt. De fabrikant bepaalt de verkoopprijs en draagt de kosten van opslag en transport.

Voor de directie van een dealerbedrijf is daarom naast de commissie ook de verdeling van risico's en kosten wezenlijk: wie de voorraad financiert, wie het transport betaalt en wie het commerciële risico van een onverkochte auto draagt. De benaming van een nieuw verkoopmodel geeft op zichzelf geen antwoord op de mededingingsrechtelijke beoordeling ervan.

Wat heeft de Commissie vastgesteld in de evaluatie die in 2026 is gepubliceerd?

De evaluatie van de MVBER en de aanvullende richtsnoeren over de periode 2021–2025, gepubliceerd op 25 juni 2026, kwam tot twee hoofdconclusies:

De regels hebben hun doelstellingen over het geheel genomen bereikt. Ze hebben bijgedragen aan rechtszekerheid en de kosten van het toetsen van verticale overeenkomsten op naleving verlaagd.
Bij het wegnemen van beperkingen in de toegang tot noodzakelijke middelen voor reparatie en onderhoud waren ze niet volledig doeltreffend. Onafhankelijke herstellers en onderdelenleveranciers hebben nog altijd problemen met niet-discriminerende toegang tot voertuigdata.

Zo vat het evaluatieverslag van de Commissie de conclusies samen. De uitkomst is niet dat sectorspecifieke regels overbodig zijn geworden. De evaluatie laat zowel de meerwaarde van het huidige kader zien als het terrein waarop het achterblijft bij de ontwikkeling van de aftersalesmarkt.

Welke wijzigingen willen de verschillende marktpartijen?

Organisatie en haar rol	Publiek standpunt	Periode
CECRA, vertegenwoordiging van dealers en herstellers	Sectorspecifieke wetgeving voor toegang tot voertuigdata versnellen en een gelijk speelveld waarborgen	Maart 2025
FIGIEFA en FEDA, onafhankelijke aftermarket en onderdelendistributie	De MVBER moderniseren, het regime na 2028 behouden en de handhaving versterken	Consultatiestandpunt 2025
GVA, Duitse onafhankelijke onderdelenhandel	Technologische vooruitgang rechtstreeks in de verordening verwerken	April 2026
ACEA, vertegenwoordiging van fabrikanten	De uitvoering van de Data Act ondersteunen en de effecten ervan evalueren voordat verdere wettelijke eisen worden ingevoerd	Mei 2025

Het verschil zit vooral in de verdere aanpak rond data. Vertegenwoordigers van dealers en de onafhankelijke markt willen een snellere of sterkere sectorspecifieke regeling. ACEA benadrukt dat eerst de algemene dataverordening, bekend als de Data Act, moet worden ingevoerd en geëvalueerd. Het gaat om standpunten van deelnemers aan het debat, niet om een vastgestelde tekst van toekomstige regels.

Wat is de stand van de herziening in november 2026 en wat moet u tot 2028 volgen?

Op 2 november 2026 is de evaluatie afgerond en loopt de voorbereiding van het toekomstige regime. De Commissie is op 29 oktober 2026 gestart met een effectbeoordeling van toekomstige opties voor de MVBER en plant consultaties met belanghebbenden. De stand van het proces staat op de pagina over de herziening van de Europese Commissie.

De effectbeoordeling vergelijkt mogelijke vervolgstappen. Het is geen vastgestelde verlenging en geen nieuwe verordening. Voor contracten en bedrijfsvoering blijft daarom het huidige kader gelden, met het einde van de MVBER op 31 mei 2028.

De directie van een werkplaats- of dealergroep moet tot die tijd vooral volgen:

De vorm van het voorstel: of de Commissie voorstelt het huidige regime voort te zetten, te wijzigen of te vervangen.
De positie van servicedata: of de toegangsregels en hun verhouding tot andere wetgeving worden verduidelijkt.
Veiligheidsvoorwaarden: hoe proportionaliteit doorwerkt in de toegang tot diagnose en servicefuncties.
Handhaving: of er een doeltreffender weg komt om toegangsbelemmeringen op te lossen.
Overgangsbepalingen: hoe een eventuele wijziging zou uitwerken op bestaande overeenkomsten.

Bij de voorbereiding van langetermijninvesteringen is het niet verstandig een businessplan te baseren op de veronderstelling dat de huidige vrijstelling na 2028 ongewijzigd blijft bestaan.

Waar moet u op letten in contracten en in de dagelijkse bedrijfsvoering?

Het grootste risico is het verwarren van een mededingingsregel met een universeel contractueel recht.

Veelgemaakte fout	Mogelijk gevolg	Juist onderscheid
De verkoop van nieuwe auto's uitsluitend aan de MVBER toetsen	Regels voor de distributie- of agentuurrelatie over het hoofd zien	Verkoop en aftersales hebben een verschillend juridisch kader
Overschrijding van 30% opvatten als verbod op de overeenkomst	Onjuiste conclusie over de toelaatbaarheid van het contract	Buiten de veilige haven volgt een individuele beoordeling
De klant behoud van de garantie beloven, ongeacht de oorzaak van het defect	Geschil over aansprakelijkheid voor een defect onderdeel of ondeugdelijk werk	De keuze van de werkplaats en de oorzaak van het geclaimde defect zijn verschillende vragen
Toegang tot data verwarren met onbeperkt gebruik ervan	Verkeerde verwachting over de reikwijdte van de bevoegdheid	De richtsnoeren gaan over data die nodig zijn voor reparatie en onderhoud
Een softwarekoppeling verwarren met een autorisatie van de fabrikant	De opdracht loopt vast op ontbrekende toegang	Operationele integratie en het recht om een servicemiddel te gebruiken zijn twee verschillende dingen

Checklist voor de werkplaatsdirectie

Door de klant betaalde werkzaamheden scheiden van garantiereparaties en terugroepacties.
Bij werkorders de uitgevoerde handelingen en gebruikte onderdelen vastleggen.
Een overzicht bijhouden van geweigerde toegang tot service-informatie, gereedschap en data.
Onderscheid maken tussen verkoop-, service- en agentuurovereenkomsten.
Bij contractuele verplichtingen die verder reiken dan 2028 de lopende herziening meenemen in de juridische beoordeling.

Omnetic verbindt werkorder, onderdelen en facturatie

De mededingingsregels bepalen de voorwaarden voor relaties op de markt. Daarnaast moet een werkplaats een sluitende registratie van werk, onderdelen en betalingen bijhouden. Als werkorder, magazijn en facturatie in aparte systemen staan, typen medewerkers dezelfde gegevens opnieuw in en is de samenhang moeilijker te achterhalen.

Omnetic verbindt deze operationele onderdelen in één cloudplatform:

Workshop beheert de werkorder van offerte en voertuigaanname via onderdelen en planning tot facturatie. Posten worden verdeeld over klant, garantie en verzekeraar, en de module is geschikt voor zowel erkende als onafhankelijke werkplaatsen.
Warehouse registreert voorraden, mutaties, reserveringen en bestellingen van onderdelen over magazijnen en vestigingen heen. Onderdelen worden gereserveerd voor openstaande werkorders en weer vrijgegeven als die worden gewijzigd of geannuleerd.
DMS Core biedt de modules een gemeenschappelijk record van auto, klant, opdrachten en geld. Gegevens worden tussen de modules niet opnieuw ingevoerd.

Een gekoppelde registratie vervangt geen bevoegdheid tot servicedata en geen juridische beoordeling van een contract. Wel maakt ze het mogelijk opeenvolgende operationele stappen op basis van dezelfde gegevens uit te voeren, in plaats van met een combinatie van losse systemen, spreadsheets en papierwerk.

In een demo van Omnetic kunt u de samenhang tussen werkorder, onderdelenreservering en facturatie voor uw eigen bedrijf doorlopen.

Veelgestelde vragen

Garandeert de MVBER een dealer een bepaalde marge of vergoeding van investeringen?

Nee. De MVBER legt de voorwaarden vast voor de mededingingsrechtelijke vrijstelling van de betreffende overeenkomsten. Ze voorziet niet in een gegarandeerde marge en niet in een algemeen recht op vergoeding van investeringen van een dealerbedrijf.

Is het voldoende een contract 'agentuurovereenkomst' te noemen, zodat de fabrikant de verkoopprijs mag bepalen?

Nee. Bij de beoordeling van een agentuurrelatie wordt gekeken naar de werkelijke verdeling van commerciële risico's en kosten. De naam van het contract vervangt niet de inhoud ervan en de werking in de praktijk.

Geeft toegang tot servicedata het recht om alle data van de auto voor marketing te gebruiken?

Nee. De uitbreiding van de aanvullende richtsnoeren betreft data die nodig zijn voor reparatie en onderhoud. Er kan geen algemene bevoegdheid uit worden afgeleid om alle data voor andere commerciële doeleinden te gebruiken.

Zorgt Omnetic voor een koppeling met elk systeem van de fabrikant?

Omnetic maakt het mogelijk bestaande systemen te koppelen via het open platform, API's, webhooks en koppelingen met fabrikanten. De beschikbaarheid van een concrete koppeling wordt per markt en merk bevestigd; het gaat niet om een algemene toezegging van toegang tot alle systemen van fabrikanten.